Stranger Things seizoen 4 aflevering 1: « de Hellfire Club », samenvatting en analyse

De gegevens van de aflevering

Het eerste hoofdstuk van het vierde seizoen heet in de Franse versie « Chapitre Un : Le Club Hellfire », en in de originele versie Chapter One: The Hellfire Club. Matt en Ross Duffer, de makers van de serie, hebben het zelf geschreven en geregisseerd, zoals voor de hoofdstukken 2, 7, 8 en 9. De regie van de vier andere werd toevertrouwd aan Shawn Levy (hoofdstukken 3 en 4) en aan Nimród Antal (hoofdstukken 5 en 6); hun scenario's zijn getekend door Caitlin Schneiderhan, Paul Dichter, Kate Trefry en Curtis Gwinn.

De duur draait rond 76 minuten. Dat is lang voor een opening, maar het seizoen doet het veel erger: het negende hoofdstuk duurt 2 u 19, dus meer dan een speelfilm. Geen van de negen zakt onder het uur.

De publicatie vond plaats op 27 mei 2022, aan het hoofd van het eerste van twee delen. Zeven hoofdstukken die dag, de twee laatste op 1 juli daarna. Tussen de bestelling van het seizoen, in september 2019, en die datum, zijn bijna drie jaar verstreken, waarvan zes maanden draaistop.

Het verhaal speelt op 21 maart 1986, acht maanden na de slag om het winkelcentrum Starcourt die het derde seizoen afsloot. Een proloog gaat nog verder terug, naar 8 september 1979, in de witte gangen van een laboratorium van het ministerie van Energie.

De kritiek was breed: het hoofdstuk toont 100 % gunstige meningen op Rotten Tomatoes, op een klein staal van acht getelde recensies, en Joseph Quinn, die Eddie Munson speelt, werd bij zijn eerste optreden tot « performer van de week » benoemd door TVLine.

Samenvatting van Stranger Things seizoen 4 aflevering 1, op volgorde

Het hoofdstuk gaat op vier plekken tegelijk vooruit en sluit geen van zijn draden. Het opent op een bloedbad dat niemand uitlegt, gaat verder met een bijna banale schooldag, en eindigt met een dood gefilmd als een bezetenheidsscène.

Niets bovennatuurlijks verschijnt op het scherm vóór de laatste sequentie. Dat is bewust gebouwd: de angst komt van de gewoonste plek van het verhaal, een caravan, na een uur gangen, gymzaal en kantine.

1. Proloog Een witte gang, zeven jaar eerder

   Dokter Brenner werkt met genummerde kinderen in een laboratorium van het ministerie van Energie. Een alarm gaat af, de lichamen stapelen zich op, en Eleven staat recht in het midden. Het hoofdstuk laat geloven dat zij verantwoordelijk is.

2. Ochtend Max Mayfield steekt alleen de school over

   Max is de stiefzus van Billy, gestorven de vorige zomer, en ze heeft zich sindsdien van de groep verwijderd. Ze loopt door de gangen, Walkman op de oren, een lied van Kate Bush in een lus.

3. Kantine Eddie Munson tart het basketbalteam

   De voorzitter van de rollenspelclub klimt op een tafel en hoont de conformiteit die de school oplegt. Hij zoekt ook spelers voor de partij van de avond.

4. Toiletten Chrissy hoort een staande klok

   De aanvoerster van de cheerleaders ziet haar moeder verschijnen en hoort een klokkenspel dat niemand anders hoort. Max kruist haar zonder te weten wat haar overkomt.

5. Californië De spreekbeurt van Eleven over haar held

   In Lenora Hills geeft Eleven voor de klas een spreekbeurt over Hopper, van wie ze denkt dat hij dood is. Angela en haar groep maken van de hulde een klucht, en niemand grijpt in.

6. De avond De spelpartij tegen de wedstrijd

   Eddie start de campagne « Vecna's Curse » met Dustin en Mike; Erica vervangt Lucas onder de naam Lady Applejack. In de gymzaal scoort Lucas de mand van de titel; aan de tafel velt een natural 20 de tovenaar.

7. Lenora Hills De pop uit Rusland

   Een pakket komt aan bij de Byers. Uit voorzorg laat Joyce het op afstand openspringen, en ze vindt er een telefoonnummer en een briefje in, getekend « Enzo »: Hopper leeft.

8. De nacht De caravan van Eddie Munson

   Chrissy kwam iets halen om te slapen. Ze raakt in trance, stijgt tot aan het plafond, haar ledematen breken en haar ogen zinken in. Eddie vlucht.

Drie verhaallijnen: Hawkins. Californië en Rusland

In Hawkins houdt alles op één schooldag. Lucas Sinclair is bij het basketbalteam gegaan om eindelijk aanvaard te worden; Dustin Henderson en Mike Wheeler blijven trouw aan de speeltafel; Max isoleert zich en ziet een schooldecaan; Robin Buckley speelt in de fanfare; Nancy Wheeler houdt de schoolkrant. De stad wordt gefilmd als een tienerkroniek, en dat is precies de val.

In Lenora Hills, in Californië, wonen de familie Byers en Eleven sinds de vorige herfst. Eleven heeft haar krachten niet meer sinds de slag om het winkelcentrum, en ze schrijft Mike brieven waarin alles goed gaat. Jonathan heeft in Argyle, pizzabezorger, de vriend gevonden die hij miste; Will schildert in het geheim een doek dat hij aan niemand toont.

Het contrast tussen de twee blokken is in beeld uitgewerkt: wit en verzadigd licht voor Californië, grijze gangen en regen voor Indiana. De serie scheidt haar personages zoals ze dat nooit had gedaan, en weigert ze te herenigen vóór verscheidene hoofdstukken.

De derde draad houdt, in dit hoofdstuk, aan één voorwerp. De pop die uit Rusland is verstuurd bevat een briefje dat regelt wat het einde van het derde seizoen open had gelaten: Hopper heeft de explosie van het winkelcentrum overleefd, en hij zit vast in een kamp op Kamtsjatka. De naam die het bericht tekent, « Enzo », is die van een restaurant waar hij Joyce had uitgenodigd en waar ze nooit is gekomen. Niemand anders kon die kennen.

Het sleutelmoment: de caravan, en wat het verandert

Chrissy Cunningham is het meest zichtbare meisje van de school: aanvoerster van de cheerleaders, vriendin van de aanvoerder van het basketbalteam, Jason Carver. Ze verbergt eetstoornissen en een moeder die elke hap in de gaten houdt. Haar migraine en haar visioenen drijven haar naar Eddie Munson, van wie op school wordt gezegd dat hij iets verkoopt om te slapen.

Hun gesprek, in het bos achter de school, is de zachtste scène van het hoofdstuk. Eddie herinnert zich haar van een talentenshow op de middle school; ze lacht. Dan komt de caravan, de trance, het plafond, de gebroken botten. Eddie vlucht, en het wezen dat net heeft gedood wordt geen enkele keer op het scherm genoemd.

Een precisering dringt zich op, omdat de verwarring vaak voorkomt. Dit monster is niet de Demogorgon van 1983, en het is ook niet de Mind Flayer van 1984: het gaat om een derde entiteit, verschillend van de twee andere, die de groep uiteindelijk Vecna zal noemen, naar de lich die de club diezelfde avond op het bord bevocht.

Wat deze dood verandert houdt in drie punten. Het eerste is van genre: het verhaal gaat van het wezen naar de moordenaar, en de camera blijft op het gezicht van het slachtoffer in plaats van het monster te tonen. Het tweede is gerechtelijk: Eddie wordt een verdachte, en de stad zal zijn club weldra voor een sekte houden. Het derde is structureel: een bres naar De Upside Down opent zich precies daar waar Chrissy valt. Er zullen er vier nodig zijn om de stad te splijten.

Wat het hoofdstuk klaarzet voor het vervolg

De grammatica van de vloek wordt gelegd met één slachtoffer: hoofdpijn, neusbloedingen, visioenen van een schuldig verleden, klokkenspel, dan trance. De acht volgende hoofdstukken zullen die alleen herhalen. Omdat ze leesbaar is vanaf de eerste dood, kan het publiek bang zijn voor de volgende personages.

Het lied van Max wordt hier geplant als een gewone smaak. Running Up That Hill, van Kate Bush, klinkt in de gangen van de school lang voordat het in het vierde hoofdstuk als schild dient. Het schrijven presenteert het nooit als een magisch voorwerp: het is eerst wat Max luistert om met niemand te hoeven praten.

De naam van het monster komt van de speeltafel. De campagne van de avond heet « Vecna's Curse », en Erica, invaller van het laatste moment, velt de tovenaar met een natural 20. Enkele hoofdstukken later geeft de groep die naam aan de moordenaar, precies zoals de generatie van 1983 de Demogorgon had gedoopt naar haar spelhandboek. Twee wezens, genoemd door dezelfde tieners, en waarvan het zevende hoofdstuk zal onthullen dat ze aan dezelfde wil onderworpen zijn.

Twee motoren vertrekken ook vanuit dit hoofdstuk. Het briefje getekend « Enzo » zal Joyce en Murray Bauman op de weg naar Alaska zetten, dan naar Siberië. En de onmacht van Eleven, zonder krachten en zonder verdediging tegenover Angela, zal leiden naar The Nina Project, in de woestijn van Nevada.

Blijft de proloog, die liegt. De scène in het laboratorium is gemonteerd om het bloedbad op Eleven te laden; het zevende hoofdstuk zal tonen wie die kinderen werkelijk heeft gedood, en die omkering is de top van het seizoen. De opening achteraf herzien, dat is een andere film ontdekken.

De details en de verwijzingen die opvallen

De naam van de club is niet voor de serie bedacht. Hellfire Clubs hebben bestaan in de achttiende eeuw: geheime genootschappen van de Britse en Ierse hoge kringen, bekend om hun parodieën op rituelen. De X-Men-comics hebben de uitdrukking hernomen voor een kring van rijke vijanden. Voor een schoolclub is de keuze een provocatie van tieners, en niets anders.

Vecna, van zijn kant, is een wezen uit het rollenspel aan tafel: een lich, dat wil zeggen een magiër die ondode is geworden. De moordenaar van het verhaal erft dus een naam die zijn toekomstige slachtoffers zelf hebben gekozen, op een avond, rond een tafel.

De soundtrack werkt door contrast. California Dreamin', in de versie van 1986 van de Beach Boys, begeleidt de brief van Eleven en het Californische licht; Running Up That Hill begeleidt de gangen van de school in Hawkins. Twee klimaten, twee werelden, dezelfde eenzaamheid.

De heksenjacht die het hoofdstuk inzet heeft een echt model: de morele paniek van de jaren 80, toen Amerikaanse ouders, journalisten en predikanten het rollenspel ervan beschuldigden tieners naar het occultisme te drijven. Jason Carver zal daarvan de spreekbuis worden in de volgende hoofdstukken.

Het sluwste detail blijft de alternerende montage van het einde. De basketbalwedstrijd en de spelpartij zijn in elkaar gesneden: Lucas scoort, Erica werpt haar dobbelsteen, de twee overwinningen vallen in dezelfde minuut. Intussen, op enkele kilometers, begint de echte vloek haar werk.

Veelgestelde vragen

Lees ook