Vecna in Dungeons & Dragons: de lich, de Hand, het Oog, en wat de serie ervan heeft overgenomen

Kerngegevens

De gebruikelijke val: denken dat de serie het statblock van het monster heeft overgeschreven. Ze heeft een naam genomen die de kinderen bij de hand hadden, in een handleiding van 1986. De rest – de lich, de relikwieën, de god – blijft in het spel.

Het figuur van Henry, voor wie het gezicht van de serie wil, niet de lich uit het boek.

In de winkelHeren-baseballshirt met 3/4-mouwen Demogorgon kerstcadeau44,90 €Bekijk product

1976: eerst twee relikwieën, geen gezicht

Vecna komt Dungeons & Dragons binnen via de achterdeur. In Eldritch Wizardry, het derde supplement van de oorspronkelijke regels, verzint Brian Blume twee artefacten: de Hand van Vecna en het Oog van Vecna. Het boek zegt ongeveer dit: het zijn de enige resten van een te machtige lich, allang vernietigd. Kas wordt genoemd als zijn lijfwacht. Niets anders.

De naam is een anagram van Vance, de naam van Jack Vance, de schrijver wiens magiesysteem het spel heeft geïnspireerd: je bereidt je spreuken voor, je spreekt ze uit, je vergeet ze. De relikwieën zelf komen ergens anders vandaan: de Hand van Kwll en het Oog van Rhynn, in de Eternal Champion-cyclus van Michael Moorcock. Een speler die ze wil gebruiken moet zijn hand afsnijden of zijn oog uitrukken, en daarna het stuk enten. De macht komt. De corruptie ook.

Jarenlang is Vecna alleen een tafellegende: men praat over hem, men vreest zijn relikwieën, men ontmoet hem niet. Gary Gygax heeft later gezegd dat Blume hem bijna niets over die voorwerpen had onthuld, buiten de gedrukte tekst.

Lich, daarna god van de geheimen

De wereld van het spel heet Greyhawk. Daar is Vecna een tovenaar die weigert te sterven, een lich wordt – een ondode die zijn geest houdt – en uiteindelijk vernietigd wordt. Over blijven de linkerhand en het linkeroog. Zelfs als god heeft hij die twee stukken nog altijd niet. Zijn heilige symbool is een oog gelegd in een linkerhandpalm.

In 1990 laat het scenario Vecna Lives! hem eindelijk in persoon verschijnen, al bijna een halfgod. In 2000 tilt Die Vecna Die! – het laatste avontuur geschreven voor de tweede editie – hem naar de rang van mindere god en verbindt Greyhawk met andere planen. In de derde editie komt hij in het “core”-pantheon van het spel, god van de verwoestende geheimen, van de verborgen magie, van de intrigue. Het alignment gaat van wettig kwaadaardig naar neutraal kwaadaardig, zonder uitleg in het boek.

De volgende edities houden hem: god van de kwade geheimen, mogelijke patroon van sommige priesters en tovenaars, en, in 2024, antagonist van de module Eve of Ruin. Wikipedia rangschikt hem onder de grootste schurken van het spel. Het is geen voetnoot meer: het is een figuur die spelers herkennen voordat ze het boek openen.

De Hand en het Oog

De twee relikwieën overleven alle edities. Om ze te gebruiken moet je jezelf verminken: je eigen oog uitrukken, je eigen linkerhand afhakken, en daarna het artefact tegen de wond drukken. Het oog wordt vaak een gouden oog met een spleetpupil. De hand wordt weer een echte hand. Als je ze verwijdert, sterf je.

De drager wint spreukmachten. De voorwerpen trekken hem naar het kwaad. Ze voorgoed vernietigen is bijna onmogelijk: de klassieke methode, in de recente regels, eist dat beide op hetzelfde wezen zijn geënt, en dat dat wezen wordt gedood door het Zwaard van Kas. Elke andere vernietiging is slechts uitstel: de relikwieën verschijnen opnieuw in een verborgen kist.

De serie heeft die voorwerpen niet. Henry biedt zijn hand niet aan. Niemand ent zich een oog. Wat de kinderen in 1986 herkenden, is iets anders: een wezen dat mens is geweest, dat iets anders is geworden, en dat van verre doodt, via het hoofd.

Kas, de luitenant die hakt

Kas de Bloedige is de “rechterhand” van Vecna, een vampier in meerdere versies. Vecna smeedt – of bezorgt – hem een zwaard dat een deel van zijn bewustzijn bevat. Kas gebruikt het tegen zijn meester. Het is dat verraad, volgens de boeken, dat verklaart dat er alleen een hand en een oog overblijven: Kas heeft de rest afgesneden.

De serie heeft geen equivalent. Henry heeft geen luitenant die hem met een kling verraadt. Zijn slachtoffers van 1986 – Chrissy, Fred, Patrick, Max – zijn geen Kassen. Als je in het laatste seizoen een “rechterhand” zoekt, vind je eerder ontvoerde kinderen en een zwerm, geen vampier-ridder.

Kas buiten het verhaal houden is een beslissing, geen vergetelheid: de serie vertelt een kind van het laboratorium, geen oorlog van goden. Het spel vertelt het omgekeerde.

Een donkere print, zonder de naam van het spel op de borst.

In de winkelLego-minifiguur Henry Creel14,90 €Bekijk product

Wat de serie echt heeft overgenomen

Op Hawkins High, in maart 1986, laat Eddie “De vloek van Vecna” spelen. Diezelfde avond sterft Chrissy in haar caravan. Dustin en Eddie zoeken in de handleiding het wezen dat het meest lijkt op wat ze zien: een voormalige mens, iets anders geworden, die de geest raakt. Ze zeggen Vecna. De naam blijft hangen.

Drie dingen gaan van het spel naar het scherm. Eén: de naam, zeldzaam genoeg om bang te maken, bekend genoeg bij spelers van 1986. Twee: het idee van een tovenaar die weigert dood te blijven, en die blijft handelen na de vernietiging van zijn lichaam. Drie: de methode van de kinderen, al waar voor de Demogorgon en de Mind Flayer – benoemen om te begrijpen, benoemen om te vechten.

Vecna is niet de Mind Flayer. In het spel zijn het twee statblocks. In de serie zijn het twee entiteiten. Ze verwarren is precies de fout die de handleiding helpt vermijden.

Wat de serie in het boek heeft gelaten

Henry Creel is geen lich van Greyhawk. Hij is een kind van Hawkins, door Brenner genummerd 001, naar een andere dimensie gestuurd, anders teruggekomen. Hij heeft geen Hand of Oog om te enten. Hij heeft geen Kas. Hij is geen god van de geheimen. Zijn “symbool”, op het scherm, is geen handpalm met een oog: het zijn klokken die breken, visioenen, lichamen die zich vouwen.

Het spel stapelt de fragmenten – vingers, tanden, hart, oor – en de boeken geschreven in bot. De serie stapelt iets anders: een huis, een familie Creel, een laboratorium, een zwerm, een laatste seizoen waarin Joyce afmaakt wat de kinderen zijn begonnen te benoemen.

Je kunt van allebei houden zonder ze aan elkaar te plakken. “Vecna” zeggen aan tafel is Blume, Vance, Greyhawk, Kas aanroepen. “Vecna” zeggen bij de serie is Dustin en Eddie horen, in 1986, die het goede hoofdstuk hebben openengeslagen.

Waarom deze naam, en geen andere

De Duffers hebben al uit dezelfde handleiding geput: Demogorgon, Mind Flayer, Thessalhydra. Vecna is de vierde lening, en de zwaarst beladen. Hij is de enige die in het spel een menselijk gezicht heeft voordat hij er een op het scherm heeft. Een prins-demon met twee hoofden verwar je niet met een buurman. Een tovenaar die monster werd, wel.

Daarom werkt de naam in de mond van Eddie: hij wijst iemand aan die was zoals zij, en daarna helemaal niet meer. Het spel noemt dat een lich. De serie noemt dat Henry. Allebei hebben ze een naam nodig die de kinderen in een kelder kunnen schreeuwen, zodat de angst in een statblock past.

Als je speelt, sla Eldritch Wizardry open, of eender welke recente Dungeon Master's Guide: de Hand en het Oog staan er nog. Als je kijkt, houd Henry aan de ene kant en de lich aan de andere. Het woord is hetzelfde. Het verhaal is dat niet.

Een poster van het Creel-huis, sprekender dan een monsterstatblock.

In de winkelMasker Vecna LED-ogen zilver34,90 €Bekijk product

Veelgestelde vragen

Lees ook