Beyond Stranger Things: de aftershow van seizoen 2, aflevering per aflevering

Kerngegevens

De Franse titel die mensen typen, «au-delà», vertaalt het Engelse woord beyond: wat er na de afleveringen gebeurt, niet een vervolg van de intrige. De uitzending vertelt geen nieuw verhaal. Hij becommentarieert het verhaal dat je net zag, met de mensen die het draaiden.

Een studio, geen aflevering extra

De uitzending werd aangekondigd op 26 oktober 2017, de dag voor de publicatie van seizoen 2. Voor het platform was het een eerste stap in het aftershow-genre: een studio waarin men terugkomt op wat net is uitgezonden, met acteurs en makers op dezelfde bank.

Het principe is eenvoudig, en het staat in de gebruiksaanwijzing van de uitzending: je kijkt hem nadat je het hele seizoen gezien hebt. Niet na de eerste aflevering, niet in het midden. De gasten praten over de wendingen, de nieuwe personages en het einde. De studio te vroeg starten is je «De poort» laten vertellen voor je hem gezien hebt.

Jim Rash speelt de fan-presentator, niet een journalist van buiten. Hij stelt de vragen die het publiek zich al stelt: hoe Steve de babysitter van Dustin werd, waarom Max in de groep komt. De Mind Flayer is niet de Demogorgon van 1983: de uitzending dient juist om te zeggen wat er tussen de twee veranderde. De antwoorden komen van de makers, Matt en Ross Duffer, van producent Shawn Levy, en van de acteurs van de aflevering van de dag.

De lengtes blijven die van een korte talkshow. De eerste aflevering draait rond zesentwintig minuten, de kortste rond vijftien. Niets te maken met de hoofdstukken van de serie, die vaak over drie kwartier gaan. Je bent er voor een gesprek, niet voor een scène.

De zeven uitzendingen, op volgorde

De titels zijn in het Engels gebleven. Ze duiden geen hoofdstukken van de serie aan: «Mind Blown» opent de studio op de thema's van het seizoen, «Mad for Max» ontvangt Sadie Sink, «Unlikely Allies» volgt de toenadering van Steve en Dustin, «Truth in Hawkins» komt terug op wat de stad verbergt, «The AV Club» brengt de wetenschapsleraar en de videoclub terug, «The New Class» geeft het woord aan de nieuwe gezichten, «Closing the Gate» sluit op het laatste hoofdstuk, dat van de poort.

Meerdere sprekers verschijnen alleen als insert, niet zittend bij de anderen. David Harbour komt zo in meerdere uitzendingen terug, Shannon Purser in de vierde, Sean Astin in de laatste drie, Bill Nye in de vijfde, Paul Reiser in de zesde. Deze knip verklaart waarom een naam op de groepsfoto kan ontbreken en toch in de aflevering kan zitten.

De zevende uitzending is de enige die veronderstelt dat je het einde gezien hebt. Ze neemt het sluiten van de poort, het sneeuwbal en wat die conclusie openliet voor het vervolg. De eerste zes kun je beluisteren in de volgorde van het seizoen; de laatste bewaar je voor na «De poort».

Wie spreekt, en waarover

Shawn Levy en de broers Duffer zijn de pijlers van de studio. Ze openen, ze komen in het midden terug, ze sluiten. Dat is logisch: de uitzending wil schrijfkeuzes uitleggen, niet alleen draaianekdotes verzamelen. Als het publiek vraagt waarom een personage van kamp verandert, komt het nuttige antwoord van de auteurs.

Bij de acteurs volgt de verdeling de bogen van 1984. Millie Bobby Brown en Finn Wolfhard openen, omdat Eleven en Mike nog het hart van het verhaal dragen. Sadie Sink komt vanaf de tweede uitzending: Max is de grote toevoeging van het seizoen, en de titel «Mad for Max» zegt het zonder omweg. Joe Keery krijgt een hele uitzending, «Unlikely Allies», omdat Steve de rol van vriend van Nancy verlaat voor die van bondgenoot van Dustin. Gaten Matarazzo doorkruist bijna de hele studio, wat past bij de plaats van Dustin in dit seizoen.

De nieuwkomers zijn aan de beurt in de zesde uitzending. Dacre Montgomery praat over Billy, Linnea Berthelsen over Kali, de teruggevonden zus van het zevende hoofdstuk, Brett Gelman over Murray. Het is geen afgelezen generiek: ieder legt uit hoe je een serie binnenkomt die het publiek al kent, zonder de pilot over te doen.

Twee gasten komen van buiten de fictie. Randy Havens speelt meneer Clarke, de leraar die De Upside Down uitlegt met een fysicamodel van Hawkins Middle. Bill Nye, de uitlegger, komt in dezelfde uitzending. Het onderwerp die dag is minder het monster dan de manier waarop de serie doet alsof ze een wetenschapsles is.

Waarom er geen vervolg kwam

De aftershow werd niet voortgezet. Niet voor de zomer van 1985, niet voor de lente van 1986, niet voor het laatste seizoen. Het is geen kalendervergetelheid: de volgende seizoenen hadden andere stukken om zich heen, maar niet meer deze studio van zeven uitzendingen, afgestemd op de publicatie.

Het formaat had een grens die de serie daarna moeilijk maakte. In 2017 komt seizoen 2 als één blok, negen afleveringen op dezelfde dag. Je kunt dus een aftershow maken die het geheel becommentarieert, en hem dezelfde avond zetten. Vanaf seizoen 4 komen de hoofdstukken in twee tijden, daarna het laatste seizoen in drie. Eén studio, gezet op één dag, dekt niet meer hetzelfde.

Er is ook een spoiler-effect dat de uitzending aanvaardt, en dat slecht veroudert. Ze is gemaakt om meteen na de finale te starten. Zolang iedereen het startweekend kijkt, is het contract duidelijk. Zodra de seizoenen uren duren en het publiek zich over weken spreidt, wordt een studio die het einde vertelt meer een val dan een extra.

Niets in de volgende seizoenen droeg dezelfde titel. Een «seizoen 2» van deze aftershow zoeken leidt naar geen enkele aflevering. Het woord vervolg duidt hier andere programma's aan, geen voortzetting.

Wat daarna kwam

Seizoen 3 had een achter-de-schermen-podcast, in drie afleveringen, online tussen 17 en 29 juli 2019. Het is geen gefilmde studio met een presentator meer: het is een reeks gesprekken over het maken, om apart te beluisteren.

Seizoen 4 had twee uitzendingen getiteld Unlocked, op 9 juni 2022 voor het eerste deel en op 9 juli 2022 voor het tweede. De knip volgt de twee publicaties van het seizoen, 27 mei en daarna 1 juli. Je blijft bij het idee van de aftershow, maar in twee afspraken, niet in zeven.

Het laatste seizoen had een maak-documentaire, One Last Adventure, online op 12 januari 2026. Het is geen gesprek van een halfuur meer: het is een film over de opnames. Je kijkt hem na de serie, om dezelfde reden als de studio van 2017: hij toont hoe het einde gemaakt werd.

Dit zijn drie stukken die elkaar niet vervangen. De studio van 2017 is de enige waarin je Jim Rash vragen ziet stellen over 1984, over Max, Steve en de poort, aftershow-aflevering na aftershow-aflevering. De podcast, Unlocked en de documentaire vertellen andere seizoenen, met andere lengtes.

In welke volgorde kijken

De nuttige volgorde is die van de fictie, niet die van de nieuwsgierigheid. Eerst zie je de negen hoofdstukken van seizoen 2, van «Madmax» tot «De poort». Pas daarna de zeven uitzendingen, in de volgorde van de tabel. De zevende laatst, omdat ze spreekt over het sluiten van de poort en over het bal.

Nutteloos om hem tussen de hoofdstukken te schuiven. De uitzending is niet gemonteerd als een commentaar aflevering per aflevering in strikte zin: meerdere studio's komen terug op bogen, niet op één scène. Hem in zeven pauzes knippen breekt het contract, dat is: praten als het seizoen gezien is.

En het heeft geen zin daar het vervolg van het verhaal te zoeken. Niets van wat er gezegd wordt verandert 1984. Je begrijpt keuzes beter, je hoort acteurs over hun personage praten, je ontdekt geen tiende hoofdstuk. Voor de intrige volstaan de negen afleveringen. Voor het atelier komen de twee uur studio daarna.

Als je het seizoen lang niet hebt herzien, houdt een herinnering in één regel: najaar 1984, Will nog gebonden aan de Mind Flayer, Max die aankomt, Steve naast Dustin, Eleven afgesneden van de groep, de poort die sluit op Hawkins Middle. De aftershow vertrekt daarvandaan. Hij legt 1983 niet opnieuw uit.

Veelgestelde vragen

Lees ook